-Ben dolma kalem kullanmayı çok seviyorum.

+En iyisi tükenmez kalem, ne uğraşacaksın mürekkeple?

+Bilgisayarda yazmak varken dolma kalemi bırak kalem bile çok gereksiz.

+Böyle şeylerle uğraşacağına daha faydalı şeyler yapmalısın.

Eğer, sevgili okuyucular, siz de bu cevaplardan en az birine katılıyor veya bu cevaplara yakın hissediyorsanız fikrinizi değiştirmeye geldim!

Diğer kalemlerin ve yazı yazmaya yarayan diğer araçların neden asla bir dolma kalemin yerini tutamayacağını Dolma Kalem 101 tadında anlatacağım.

Ama ondan önce dolma kalemi kısaca tanıtmak istiyorum size.

Dolma kalem, basit bir anlatımla, içinde mürekkep haznesi bulunan ve mürekkebin o hazneden kalemin orasındaki kanallara, oradan da kalemin ucuna gelmesiyle yazı yazmamıza olanak sağlayan bir kalem çeşididir. Divit denilen ve ucunun mürekkep şişesine batırılarak yazı aracı haline gelen kalemlerin mürekkebe batırılırken şişeyi sürekli devirmeleri üzerine Lewis Edson Waterman tarafından icat edilmiştir. Raflardaki Waterman mürekkeplerini hatırlayanlar varsa, evet, bu marka dolma kalemin mucidi tarafından kurulmuştur.

Dolma kalemi diğer kalemlerden ayıran en önemli özellik dolma kalemin kişiselleştirilebilir olmasıdır.

Dolma kalemin her şeyini siz seçersiniz. Dolma kalemin sahip olduğu her bir bileşen sizin kararınızla oluşur, dolayısıyla o kalem diğer kalemlerin olamayacağı kadar ait olur size.

Model. Dolma kalem denildiğinde akla tek bir resim gelse de mürekkebin konulduğu hazne açısından çeşitli dolma kalem modelleri mevcuttur. Örneğin; kartuşlu modellerde dolma kalemin içine içi mürekkep dolu halde satılan bir tüp takılır. Konvertörlü ve pompalı modellerde ise o tüp birden fazla kullanılabilir ve boş halde satılır. Bu tipe istediğiniz renkte ve çeşitte mürekkep koyabilirsiniz. Kendinden pistonlu dolma kalemler ise, ki benim en sevdiğimdir, -adı üstünde- kalemin kendisi tüp olma özelliğini taşır. Bu model diğer modellere göre daha çok mürekkep almasıyla daha uzun süreli ve sık kullanımlara olanak sağlar.

Dolma kalem kartuşu-Graf von Faber Castell Kartuş
Dolma kalem konvertörü-Kaweco Standart Konvertör
Kendinden pistonlu dolma kalem-Conklin Duraflex Demo Limited 1898 Edition

Gövde. Dolma kalem geçmişe göre her ne kadar daha az kullanılsa da hala oldukça büyük bir kullanıcı kitlesine sahiptir. Buna bağlı olarak da farklı zevklere uygun birçok renkte, desende ve tasarımda dolma kalem üretilir. Dolma kalem markaları her sene kendi modelleri için özel bir renk seçerler, bazen de yeni bir model tasarlarlar. Tasarlanan bu modeller seri üretim –yani her yıl üretilen-, sınırlı üretim –yani seri numarasına sahip ve sadece bir defa üretilen- veya özel üretim –seri numarasız ve bir defa üretilen, ancak isteğe bağlı olarak yeniden üretilme ihtimaline sahip- olabilir. Sınırlı üretimlerde, özellikle koleksiyoncular arasında, koleksiyonu zenginleştirecek o kalemi alabilmek için adeta tatlı bir savaş başlar.

Sınırlı üretim dolma kalem-Pelikan Maki-e Dragonfly
Seri üretim dolma kalem-Pelikan M200 Blue Marble
Özel üretim dolma kalem-Pelikan Souverän M600 Violet White

Malzeme. Dolma kalemin malzemesi her türlü malzemeden olabilir. Bu tamamen sizin zevkinize ve tercihlerinize kalmış. Ahşap, reçine, metal, plastik, pirinç, bakır, çelik… Her birinin malzemenin kendine has bir özelliği vardır. Mesela, reçine gövde yaşayan gövde olarak geçer ve oldukça özenle muhafaza edilmesi gerekir. Bakır gövde ise kullanıldıkça renk değiştirdiği için bir süre sonra tamamen kalemi kullanan kişiyi yansıtmaya başlar. Gövdenin yanında dolma kalemin ucunda da oldukça çeşitlilik vardır. Bunlardan en yaygın olanları çelik uç ve altın uçtur. Çelik uçlu dolma kalemler biraz daha sert fakat kolay kullanımlı olmakla birlikte altın uçlular kağıtta kayarcasına daha yumuşak bir yazım hissi verir fakat darbelere karşı daha hassastırlar.

Ahşap gövdeli dolma kalem-Conklin All American Golden Walnut/Rose Gold sınırlı sayıda Üretim
Reçine gövdeli dolma kalem-Platinum 3776 Century Celluloid Edition Koi
Plastik gövdeli dolma kalem-Platinum PGB 3000 Şeffaf
Bakır gövdeli dolma kalem-Kaweco Liliput
Alüminyum gövdeli dolma kalem-Lamy Al Star Bronze 2019 Özel Üretim
Pirinç gövdeli dolma kalem-Kaweco Brass Sport
Çelik gövdeli dolma kalem-Kaweco Steel Sport

Uç Çeşidi. Dolma kalemde ucun şekli, kalınlığı ve esnekliği daha kişiselleştirilmiş bir yazma deneyimi sunar. Yuvarlak uçlarda yazının kalınlığı genelde sabittir. Kesik uçlu dolma kalemlerde ise yazının kalınlığı çizme yönüne göre değişir ve kaligrafide sıklıkla kullanılır. Diğer bir husus olan uç kalınlığı ise markadan markaya değişmekle birlikte her markanın en az üç farklı üç kalınlığı vardır. Uç kalınlığı EEF (eksta eksta ince)’den BB (kalın kalın)’ye uzanan bir aralığa sahip olan Pelikan markası uç kalınlığı konusunda en çok çeşitliliğe sahip dolma kalem markalarından birisidir. Uç esnekliğinde ise esnemeyen uçlar yuvarlak uçlarda olduğu gibi sabit bir yazı kalınlığı sunarken esneyen uçlar modern kaligrafi stilinde yazı yazmaya olanak sağlar. Sonuç olarak, her ne kadar ayrıntılı anlatmaya çalışsam da dolma kalemde uç çeşidi bir nevi derya denizdir.

Yuvarlak uçlu dolma kalem
Kesik uçlu dolma kalem

Farklı uçlarda dolma kalem kalınlıkları
Çelik uçlu dolma kalem-Platinum Plaisir PGB 1000
Altın uçlu dolma kalem-Pelikan M700 Toledo 18K Altın Uç

Mürekkep. Çeşit çeşit yapıda, sayısız renkte mürekkep… Özel tasarım şişelere sahip, pırıl pırıl mürekkepler… Dolma kalem dünyasının en keyif veren kısımlarından biridir mürekkep seçmek, ama en meşakkatli kısımlarından biridir aynı zamanda da. Her renkte ve hatta aynı rengin onlarca farklı tonu bulunan mürekkep dünyası uçsuz bucaksız bir yelpaze sunar kullanıcılarına. Monteverde mürekkep çeşitliliğinde en başarılı markalardan biri olmasıyla beraber kullanımı kolay ve zararsız mürekkeplerdendir. Fakat bazı mürekkepler bazı kalemlere zarar verebilir. Örneğin, simli mürekkepler –yazıda çok güzel görünmesine rağmen- özellikle reçine gövdelerde oldukça hasar bırakırlar ve hatta kalemin bir daha kullanılamamasına neden olabilirler. Dolayısıyla, naçizane fikrim Monteverde, Pelikan, Waterman, Kaweco, Faber Castell, Parker, Pilot gibi güvenli mürekkep markalarından tercih edilmesi ve butik mürekkeplerden uzak durulmasıdır.

Farklı renklerde şişe mürekkepler-Monteverde
Farklı renklerde dolma kalem kartuşları-Graf von Faber Castell

Dolma kalem gövdesinden ucuna, mürekkebinden modeline kadar kişiselleştirilebilir ve dolayısıyla biriciklik özelliğine sahip bir kalem türüdür. Her şeyiyle sizin yarattığınız ve dolayısıyla sizin parçanız olan bir dolma kalemden daha güzel bir kalem olamayacağını düşünüyor ve dolma kalem kültürünün uzun yıllar daha devam etmesini umuyorum. Ufacık da olsa içinizde dolma kaleme karşı merak uyandırabildiysem ne mutlu bana!

Yazar/Author: Aslı Selin Özzade

Editör/EditorGörkay Düzgün

Çevirmen/Translator: Simay Aybüke Larçin

Grafiker/Graphic Artist: İlayda Altıntaş